Structuur
in de chaos
Marian
Donner
ADHD komt
niet alleen voor bij kinderen, maar ook
bij volwassenen. Een nieuwe
begeleidingsmethode, coaching, is
speciaal op deze groep gericht en
benadrukt de positieve kanten van de
stoornis.
ADHD is jarenlang
behandeld volgens het ziektemodel. ADHD
wordt gezien als een vervelende stoornis
die niet te genezen is, maar hanteerbaar
wordt met behulp van medicatie, soms in
combinatie met een gedragstherapie.
Medicijnen zouden het disfunctioneren van
de hersenen aanpakken en therapie zou
alle bijkomstige problemen verhelpen.
Volledig genezen lukt niet.
Het dagelijks
leven blijft vaak moeilijk. Goede
voornemens en plannen volstaan niet
wanneer het voornaamste probleem juist is
dat je moeite hebt met het uitvoeren van
die goede voornemens en plannen.
‘Vraag mij elke ochtend een lijstje
te maken en ik doe het niet, want ik
vergeet het, kan het niet en wil het
niet. Sterker nog: ik kan niet willen het
te willen!!!’, aldus ADHD-patiënte Anne-Marie van der
Gouw op haar webpagina.
Symptoombestrijding
met behulp van medicijnen zou niet het
enige uitgangspunt moeten zijn van de
behandeling van volwassenen met ADHD.
Want de stoornis mag dan een verstorende
invloed hebben op het werk, de relaties
en het algemeen functioneren van
patiënten, ze heeft ook goede kanten.
Mensen met ADHD zijn creatief, origineel,
en intuïtief en kunnen leren dit in hun
voordeel om te zetten.
Deze positieve
invalshoek vormde eind jaren tachtig in
de Verenigde Staten de basis voor een
nieuwe behandelmethode van ADHD:
coaching. De principes van coaching zijn
simpel: samen met de cliënt brengt de
coach het dagelijks leven van de cliënt
op orde. Niet het werken aan de persoon
staat centraal, maar het doelgericht
werken aan de problemen.
Volgens Corna
Dirks, maatschappelijk werker en een van
de eerste ADHD-coaches in Nederland,
kunnen op deze manier mooie successen
geboekt kunnen worden.
Betuttelend
Een coach leert de
cliënt de eigen kwaliteiten te
onderkennen en aan te wenden en de
negatieve kanten van ADHD te hanteren. De
coach inventariseert de probleemgebieden
van de cliënt, maakt samen met de
cliënt plannen en zet tegelijkertijd een
duidelijke lijn uit waarlangs deze
plannen ook daadwerkelijk gerealiseerd
kunnen worden. Dirks: ‘Je moet de
vinger aan de pols houden, want je weet
niet of afspraken ook daadwerkelijk
worden nagekomen. Dit lijkt misschien
betuttelend, maar het is gewoon
nodig.’
Steeds opnieuw
proberen coach en cliënt samen de juiste
oplossingen en strategieën te vinden om
het dagelijks leven hanteerbaar te maken
voor de cliënt. Financiën,
tijdsmanagement, dagbesteding, werk en
relaties, een coach houdt zich nergens
afzijdig van. En dat is precies wat een
ADHD-patiënt nodig heeft. Plannen en
voornemens hebben zij immers meestal
genoeg, maar wat ze missen is de
benodigde structuur om hier ook iets mee
te doen. De Amerikaanse psychiater John Ratey beschrijft ADHD
daarom ook als een
omgevingsafhankelijkheidssyndroom:
‘Mensen met ADHD zijn afhankelijk
van richtlijnen en aanwijzingen vanuit de
omgeving om taken te volbrengen en doelen
te bereiken.’
Ondanks de
bemoedigende resultaten, is in Nederland
coaching nog nauwelijks doorgedrongen.
Hulpverleners hebben geen behoefte aan
een aanvulling op de reguliere methode,
zo blijkt uit een klein onderzoek van
Dirks. ADHD patiënten hebben dit echter
wel. Uit een enquête onder leden van
Impuls, de patiëntenvereniging voor
volwassenen met ADHD, bleek dat men over
het algemeen ontevreden was over de korte
duur van de begeleiding, het accent op
diagnostiek en medicatie, het feit dat
men te weinig terecht kon bij een
hulpverlener en het onbegrip over de
invloed van ADHD op het persoonlijke
leven. Ook in chatboxen en op websites
zijn dit veelgehoorde klachten. Het
ziektemodel blijkt erg hardnekkig.
hello.to/hersenstorm (de site van
Anne-Marie van der Gouw)
www.adhdcoach.nl (de site van
Corna Dirks, tel: 050 - 311 09 16)
©
Psychologie Magazine / Weekbladpers
Tijdschriften 2000
